दिवाळीत गावी जाताय? लातूर, नागपूर, कोल्हापूर, अमरावती आणि कोकणासाठी विशेष रेल्वेगाड्या; एसटीची हंगामी भाडेवाढ यंदा नाही

यंदाची दिवाळी ५ नोव्हेंबरला वसुबारसने सुरू होऊन ११ नोव्हेंबरला भाऊबीजेने संपते. गावी जाणाऱ्यांसाठी दोन महत्त्वाच्या गोष्टी: मध्य रेल्वेने पूजा, दिवाळी आणि छठच्या काळासाठी ३० सप्टेंबरपर्यंत एकूण ५८० विशेष फेऱ्या जाहीर केल्या असून त्यातील अनेक गाड्या मुंबई, पुणे, नागपूर, लातूर, कोल्हापूर आणि कोकणाला जोडतात. आणि एसटीचे तिकीट यंदा दिवाळीत महागणार नाही, कारण १ ते १५ नोव्हेंबरसाठीचा १५ टक्के हंगामी भाडेवाढीचा प्रस्ताव फेटाळण्यात आला आहे. खालील माहिती रेल्वेची अधिकृत प्रसिद्धिपत्रके आणि एसटीसंबंधीच्या बातम्यांवर आधारित आहे.

राज्यांतर्गत विशेष रेल्वेगाड्या (मध्य रेल्वे)

• मुंबई (सीएसएमटी) – लातूर, आठवड्यातून दोनदा (०११०५/०११०६): सीएसएमटीहून दर मंगळवारी आणि गुरुवारी रात्री १२.३५ वाजता, १३ ऑक्टोबर ते २४ नोव्हेंबर; लातूरहून त्याच दिवशी दुपारी ४.३० वाजता. पुणे, दौंड, कुर्डुवाडी, बार्शी टाऊन, धाराशिव आणि हरंगुळ येथे थांबे.
• मुंबई (सीएसएमटी) – नागपूर साप्ताहिक सुपरफास्ट (०२१३९/०२१४०): सीएसएमटीहून दर शनिवारी रात्री १२.२५ वाजता (१७ ऑक्टोबर ते २१ नोव्हेंबर); नागपूरहून दर रविवारी दुपारी १.३० वाजता (१८ ऑक्टोबर ते २२ नोव्हेंबर). नाशिक रोड, मनमाड, जळगाव, भुसावळ, शेगाव, अकोला, बडनेरा आणि वर्धा मार्गे.
• मुंबई (सीएसएमटी) – कोल्हापूर साप्ताहिक (०१४१७/०१४१८): सीएसएमटीहून दर गुरुवारी दुपारी २.३० वाजता आणि कोल्हापूरहून दर गुरुवारी रात्री १२.०५ वाजता, १५ ऑक्टोबर ते १९ नोव्हेंबर. पुणे, सातारा, कराड, सांगली आणि मिरज येथे थांबे.
• पुणे – न्यू अमरावती साप्ताहिक एसी (०१४०३/०१४०४): पुण्याहून दर मंगळवारी सायंकाळी ७.५५ वाजता (१३ ऑक्टोबर ते १७ नोव्हेंबर); न्यू अमरावतीहून दर बुधवारी दुपारी १२ वाजता (१४ ऑक्टोबर ते १८ नोव्हेंबर). अहिल्यानगर, मनमाड, जळगाव, भुसावळ, अकोला आणि बडनेरा मार्गे.
• नागपूर – हडपसर (पुणे), आठवड्यातून दोनदा (०१२०१/०१२०२): नागपूरहून दर सोमवारी आणि गुरुवारी सायंकाळी ७.४० वाजता (८ ऑक्टोबर ते १९ नोव्हेंबर); हडपसरहून दर मंगळवारी आणि शुक्रवारी दुपारी ४.०५ वाजता (९ ऑक्टोबर ते २० नोव्हेंबर).
• नागपूर – हडपसर साप्ताहिक (०१२०९/०१२१०): नागपूरहून दर शनिवारी सायंकाळी ७.४० वाजता (१० ऑक्टोबर ते २१ नोव्हेंबर); हडपसरहून दर रविवारी दुपारी ४.०५ वाजता (११ ऑक्टोबर ते २२ नोव्हेंबर). दोन्ही नागपूर–हडपसर गाड्या वर्धा, बडनेरा, अकोला, भुसावळ, जळगाव, मनमाड आणि अहिल्यानगर मार्गे धावतात.
• कोल्हापूर – कलबुरगी (०१४५१/०१४५२): सोमवार, मंगळवार, बुधवार, शनिवार आणि रविवारी, १० ऑक्टोबर ते १५ नोव्हेंबर; कोल्हापूरहून सकाळी ६.१० वाजता. मिरज, सांगोला, पंढरपूर, कुर्डुवाडी आणि सोलापूर येथे थांबे.
• मुंबई–चेन्नई (०१०१५/०१०१६) आणि मुंबई–बंगळुरू (०१०१३/०१०१४) या साप्ताहिक एसी विशेष गाड्याही पुण्यात थांबतात; चेन्नई गाडी सोलापूरला, तर बंगळुरू गाडी सातारा, कराड, सांगली आणि मिरजला थांबते.

कोकणात जाणाऱ्यांसाठी

• एलटीटी – मडगाव साप्ताहिक (०११७९/०११८०): एलटीटीहून दर शुक्रवारी सकाळी ८.२० वाजता आणि मडगावहून दर शुक्रवारी रात्री १० वाजता, २० नोव्हेंबरपर्यंत. पनवेल, पेण, रोहा, खेड, चिपळूण, रत्नागिरी, कणकवली आणि सिंधुदुर्ग येथे थांबे.
• एलटीटी – तिरुवनंतपुरम नॉर्थ साप्ताहिक (०१४६३/०१४६४): एलटीटीहून दर गुरुवारी दुपारी ४ वाजता (१५ ऑक्टोबर ते १९ नोव्हेंबर); परतीची गाडी दर शनिवारी (१७ ऑक्टोबर ते २१ नोव्हेंबर). कोकणात रोहा, खेड, चिपळूण, संगमेश्वर रोड, रत्नागिरी, कणकवली, सिंधुदुर्ग, कुडाळ आणि सावंतवाडी रोड येथे थांबे.
• कोकण रेल्वेची तिरुवनंतपुरम सेंट्रल – मदार (अजमेर) साप्ताहिक विशेष (०६०१३/०६०१४): उत्तरेकडे जाणारी गाडी तिरुवनंतपुरमहून दर बुधवारी (२१ ऑक्टोबर ते २५ नोव्हेंबर), तर दक्षिणेकडे जाणारी मदारहून दर शनिवारी रात्री ९.४० वाजता (२४ ऑक्टोबर ते २८ नोव्हेंबर). राज्यात सावंतवाडी रोड, कणकवली, रत्नागिरी, संगमेश्वर रोड, चिपळूण, खेड, माणगाव, रोहा, पनवेल आणि वसई रोड येथे थांबे. कोकण रेल्वेच्या सूचनेत आरक्षणाची तारीख दिलेली नाही.

मुंबई-पुण्याहून उत्तर आणि पूर्व भारतासाठी

छठ आणि दिवाळीसाठी उत्तर प्रदेश, बिहारकडे जाणाऱ्यांसाठी मध्य रेल्वेच्या प्रमुख गाड्या: सीएसएमटी–गोरखपूर दररोज (०१०७९, १६ ऑक्टोबर ते १६ नोव्हेंबर), हडपसर–गोरखपूर दररोज (०१४१५, १६ ऑक्टोबर ते १६ नोव्हेंबर), एलटीटी–दानापूर दररोज (०११४३, ९ ऑक्टोबर ते २१ नोव्हेंबर), एलटीटी–मऊ (०११२३), एलटीटी–बनारस (०१०५१ आणि ०५१६८), एलटीटी–समस्तीपूर एसी (०१०४३), हडपसर–गाझीपूर सिटी (०१४३१), खडकी–हजरत निजामुद्दीन एसी (०१४८३) आणि खडकी–सांगानेर (०१४११). १८ ऑक्टोबरला जाहीर झालेली एलटीटी–अयोध्या कँट गाडी (०१०४५) अमृत भारत डब्यांसह दर सोमवारी आणि शुक्रवारी, १९ ऑक्टोबर ते २७ नोव्हेंबर, धावेल.

रेल्वे आरक्षण

• पहिल्या ४१८ फेऱ्यांपैकी बहुतांश गाड्यांचे आरक्षण २७ आणि २८ सप्टेंबरला, तर नंतरच्या १६२ फेऱ्यांचे आरक्षण २ ऑक्टोबरला सुरू झाले. एलटीटी–अयोध्या गाडीचे आरक्षणही खुले असल्याचे रेल्वेने सांगितले आहे.
• आरक्षित तिकीट संगणकीकृत आरक्षण केंद्रांवर आणि www.irctc.co.in वर मिळते. अनारक्षित डब्यांचे तिकीट नेहमीच्या दराने यूटीएस प्रणाली किंवा रेलवन (RailOne) ॲपवरून काढता येते.
• मधल्या स्थानकांवरील नेमक्या वेळा www.enquiry.indianrail.gov.in किंवा एनटीईएस ॲपवर पाहा.
• पश्चिम रेल्वेच्या संकेतस्थळावरील प्रसिद्धिपत्रकांत २२ ऑक्टोबरपर्यंत दिवाळी विशेष गाड्यांची यादी आम्हाला आढळली नाही; इतर विभागांच्या गाड्यांसाठी एनटीईएस किंवा आयआरसीटीसीवर तपासा.

एसटी: भाडे, जादा बस आणि संपाचा इशारा

• भाडेवाढ नाही: एसटी प्रशासनाने १ ते १५ नोव्हेंबर २०२६ या काळात तिकिटात सरसकट १५ टक्के वाढ करण्याचा प्रस्ताव दिला होता. परिवहन मंत्री आणि एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी दुष्काळ आणि महागाईचे कारण देत तो नामंजूर केला. त्यामुळे दिवाळीतही नेहमीचेच भाडे लागेल.
• पुणे विभाग: स्वारगेट, शिवाजीनगर, पुणे स्टेशन आणि पिंपरी-चिंचवड येथून मराठवाडा, विदर्भ, खानदेश, कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रासाठी जादा बस सोडल्या जाणार आहेत. एकूण संख्येबाबत बातम्यांमध्ये फरक आहे: ६०० हून अधिक विशेष बस (१२ ऑक्टोबरची बातमी), सुमारे १,२०० अतिरिक्त व नियमित बस (१९ ऑक्टोबर, विभाग नियंत्रक अरुण सिया यांच्या हवाल्याने) आणि आठ-दहा दिवसांत सुमारे २,००० बस (१४ ऑक्टोबर).
• पिंपरी-चिंचवड: मराठवाडा, विदर्भ आणि खानदेशसाठीच्या जादा बस यंदा खडकीऐवजी पिंपरी-चिंचवड आगारातून ४ ते ७ नोव्हेंबरदरम्यान सुटतील, असे १२ ऑक्टोबरच्या बातमीत म्हटले आहे.
• बीड विभाग: २ ते २२ नोव्हेंबर या काळात दररोज ४० जादा फेऱ्या, पुणे, मुंबई, कल्याण, धुळे, अमरावती, सोलापूर, नाशिक आणि लातूरसाठी. महिलांची ५० टक्के सवलत आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या सवलती या फेऱ्यांतही लागू राहतील.
• संपाचा इशारा: 'सेवा शक्ती संघर्ष एसटी कर्मचारी संघ' या संघटनेने (नेतृत्व: आमदार गोपीचंद पडळकर) वेळेवर पगार, ६० टक्के महागाई भत्ता आणि १५,००० रुपये दिवाळी बोनस यांसह विविध मागण्या मान्य न झाल्यास ६ नोव्हेंबरपासून राज्यव्यापी संपाचा इशारा दिला आहे. २२ ऑक्टोबरपर्यंत यावर तोडगा निघाल्याची बातमी आम्हाला आढळली नाही; प्रवासाआधी ताजी माहिती घ्या.

प्रवासाआधी हे करा

• रेल्वे तिकीट फक्त www.irctc.co.in, आयआरसीटीसीचे अधिकृत ॲप, रेलवन ॲप किंवा रेल्वेच्या आरक्षण खिडकीवरूनच काढा.
• एसटीचे आरक्षण एसटीच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून (npublic.msrtcors.com), 'MSRTC Bus Reservation' ॲपवरून किंवा बसस्थानकावरील आरक्षण केंद्रावर करा.
• स्टेशन किंवा बसस्थानकाबाहेर 'कन्फर्म तिकीट' देण्याचा दावा करणारे दलाल, व्हॉट्सॲपवरून आलेल्या लिंक आणि अधिकृत संकेतस्थळासारखी दिसणारी बनावट संकेतस्थळे टाळा. पैसे भरण्याआधी संकेतस्थळाचा पत्ता नीट तपासा.
• सीएसएमटीवरील फलाट १४ आणि १५ च्या कामामुळे १५ डिसेंबरपर्यंतच्या ब्लॉकमध्ये नंदीग्राम (११००२), हावडा–सीएसएमटी (१२८१०), कोणार्क (११०२०) आणि मडगाव–सीएसएमटी तेजस (२२१२०) एक्स्प्रेस दादरला, तर मंगळुरू–सीएसएमटी (१२१३४) ठाण्याला थांबवल्या जात आहेत. या गाड्यांनी मुंबईत परतणार असाल तर त्यानुसार नियोजन करा.
• भाऊबीजेनंतर (११ नोव्हेंबर) परतीची गर्दी वाढते; परतीचे तिकीटही जाण्याच्या तिकिटासोबतच काढून ठेवा.
• निघण्याआधी एनटीईएस ॲपवर गाडीची वेळ आणि फलाट तपासा.

माहिती स्रोत: मध्य रेल्वे: ४१८ विशेष गाड्या (२५ सप्टेंबर २०२६); मध्य रेल्वे: आणखी १६२ विशेष गाड्या, एकूण ५८० (३० सप्टेंबर २०२६); मध्य रेल्वे: मुंबई–अयोध्या विशेष गाड्या (१८ ऑक्टोबर २०२६); मध्य रेल्वे: सीएसएमटी फलाट १४-१५ वरील ब्लॉक; मध्य रेल्वे: तीन गाड्या पुन्हा सीएसएमटीपर्यंत; कोकण रेल्वे: पूजा/दिवाळी विशेष गाड्या २०२६; एसटी महामंडळ (अधिकृत संकेतस्थळ); फ्री प्रेस जर्नल मराठी (भाडेवाढ रद्द); टीव्ही९ मराठी (भाडेवाढ रद्द); पुढारी (पुणे विभागाच्या जादा बस); न्यूज१८ लोकमत (पुणे विभाग, पिंपरी-चिंचवड); सिविक मिरर (पुणे विभाग); ई-सकाळ (बीड विभागाच्या जादा फेऱ्या); साम टीव्ही (संपाचा इशारा); नवराष्ट्र (संपाचा इशारा)