नागपूर पदवीधर निवडणूक: राष्ट्रवादी (शरदचंद्र पवार) पक्षाने अपक्ष उमेदवार नितेश कराळे यांना सहा वर्षांसाठी निष्कासित केले; पक्षाचे पत्र आणि कराळेंची प्रतिक्रिया

नागपूर विभाग पदवीधर मतदारसंघात अपक्ष म्हणून रिंगणात असलेले नितेश कराळे (कराळे मास्तर किंवा कराळे गुरुजी) यांना राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी (शरदचंद्र पवार) पक्षाने सहा वर्षांसाठी पक्षातून निष्कासित केले आहे. पक्षाचे सरचिटणीस रवींद्र पवार यांच्या सहीचे पत्र गुरुवार, २२ ऑक्टोबरला, म्हणजे मतदानाच्या आदल्या दिवशी जारी झाले. महाविकास आघाडीचे अधिकृत उमेदवार अभिजित वंजारी यांच्याविरोधात उमेदवारी कायम ठेवणे आणि शरद पवारांचा आपल्याला पाठिंबा असल्याचा संभ्रम मतदारांमध्ये निर्माण करणे, ही कारणे पत्रात दिली आहेत. कराळे यांनी निर्णय स्वीकारत असल्याचे सांगितले, मात्र कारवाई चुकीची असल्याचे म्हटले आहे.

कारवाई थोडक्यात

• कारवाई करणारा पक्ष: राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी (शरदचंद्र पवार).
• पत्र कोणाचे: पक्षाचे सरचिटणीस रवींद्र पवार. पत्रात ही कारवाई प्रदेशाध्यक्ष आणि वरिष्ठ नेतृत्वाच्या निर्देशानुसार होत असल्याचे नमूद आहे.
• कालावधी: सहा वर्षे. पत्रातील शब्द 'निष्कासित' असा आहे; बहुतेक माध्यमांनी त्याला हकालपट्टी म्हटले आहे, तर एका बातमीत 'निलंबन' हा शब्द आला आहे.
• कराळे यांचे पक्षातील पद: सरकारनामाने त्यांचा उल्लेख प्रदेश प्रवक्ते असा, तर पुढारीने प्रदेश सचिव असा केला आहे.
• पक्षाचा पाठिंबा: नागपूर पदवीधर मतदारसंघात काँग्रेसचे विद्यमान आमदार अभिजित गोविंदराव वंजारी हे महाविकास आघाडीचे उमेदवार आहेत आणि त्यांना पक्षाचा पूर्ण पाठिंबा असल्याचे पत्रात पुन्हा स्पष्ट केले आहे.
• आधीचा इशारा: लोकमतच्या वृत्तानुसार, पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष शशिकांत शिंदे यांनी याआधीच पत्र काढून पक्ष मानणाऱ्या कार्यकर्त्यांनी आणि मतदारांनी कराळे यांना नव्हे, तर वंजारी यांनाच मतदान करावे, असे आवाहन केले होते.

पक्षाच्या पत्रात काय म्हटले आहे

साम टीव्हीने प्रसिद्ध केलेल्या पत्रानुसार, पक्षाची धोरणे आणि निर्णय डावलून कराळे यांनी या जागेसाठी अपक्ष म्हणून अर्ज भरला, असा पक्षाचा मुख्य आक्षेप आहे. "पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष शरदचंद्रजी पवार साहेब यांचा मला पाठिंबा आहे," असे सांगून ते मतदारांचा गोंधळ उडवत आहेत, अशा तक्रारी मिळाल्याचे पत्रात म्हटले आहे. पत्र पुढे म्हणते: "आपली ही कृती पक्षाची शिस्त, धोरणे आणि महाविकास आघाडीच्या निर्णयांचे स्पष्ट उल्लंघन करणारी आहे." त्यामुळे "पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष / वरिष्ठ नेतृत्वाच्या निर्देशानुसार आपणास पक्षातून ६ वर्षांकरिता निष्कासित करण्यात येत आहे," असे पत्रात नमूद आहे.

शरद पवारांच्या पाठिंब्याबाबतच्या तक्रारी कोणी केल्या किंवा कराळे यांनी नेमके काय विधान केले, याचा तपशील पत्रात किंवा प्रसिद्ध बातम्यांमध्ये नाही.

कराळे यांचे म्हणणे

• कारवाईची माहिती आपल्याला माध्यमांतूनच मिळाली, असे कराळे यांनी पत्रकारांना सांगितले.
• पक्षाचा निर्णय स्वीकारतो, पण कारवाई चुकीची आहे, असे ते म्हणाले. शरद पवारांबद्दल आदर असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
• लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकीत पक्षासाठी राज्यभर प्रचार केला, ११० सभा घेतल्या आणि त्यासाठी स्वतःच्या क्लासकडे दुर्लक्ष केले, असा दावा त्यांनी केला.
• या कारवाईमागे काँग्रेसचा दबाव असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही, असे ते म्हणाले. काँग्रेसने याबाबत काही म्हटल्याचे वृत्त आम्हाला आढळले नाही.
• ईटीव्ही भारतच्या वृत्तानुसार, "नेत्यांनी माझा गेम केला" असे म्हणत येत्या काळात संबंधित नेत्यांची भूमिका जनतेसमोर आणणार असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यांनी कोणत्याही नेत्याचे नाव घेतल्याचे वृत्तात नाही.
• मतदार मतदानातूनच उत्तर देतील, असे सांगत आपली पुढील भूमिका निवडणुकीनंतर स्पष्ट करू, असे त्यांनी पुढारीला सांगितले.
• अर्ज भरण्याआधी ५ ऑक्टोबरला टीव्ही९ मराठीशी बोलताना कराळे यांनी, पदवीधर निवडणुकीत पक्षचिन्ह नसल्याने याला बंडखोरी म्हणता येणार नाही, अशी भूमिका मांडली होती.

इतर पक्षांची प्रतिक्रिया

ही बातमी लिहीपर्यंत काँग्रेस, भाजप किंवा अभिजित वंजारी यांची या कारवाईवरील प्रतिक्रिया आम्हाला कुठेही प्रसिद्ध झालेली आढळली नाही. ती आल्यास ही बातमी अद्ययावत केली जाईल.

नागपूर पदवीधर निवडणूक: महत्त्वाचे तपशील

• मतदान: आज, शुक्रवार २३ ऑक्टोबर, सकाळी ८ ते दुपारी ४.
• मतमोजणी: मंगळवार, २७ ऑक्टोबर.
• मतदारसंघ: नागपूर, चंद्रपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया आणि गडचिरोली हे सहा जिल्हे; २,५५,६०३ मतदार आणि ३८ उमेदवार.
• प्रमुख उमेदवार: महाविकास आघाडीकडून काँग्रेसचे विद्यमान आमदार अभिजित वंजारी, भाजपकडून सुधाकर कोहळे, आणि अपक्ष नितेश कराळे यांच्यासह इतर उमेदवार.
• मतपत्रिकेवर पक्षचिन्ह नसते. मतदार उमेदवारांच्या नावांसमोर पसंतीक्रम लिहितात. पक्षातून निष्कासनाचा मतपत्रिकेवर किंवा उमेदवारीच्या वैधतेवर कोणताही परिणाम होत नाही; कराळे यांचे नाव मतपत्रिकेवर आहे.

मतदारांनी लक्षात ठेवावे

• पदवीधर मतदारसंघाच्या स्वतंत्र मतदारयादीत नाव असेल तरच मतदान करता येते. नाव आणि केंद्र mahaelection.gov.in/Citizen/Search वर तपासा.
• केंद्रावर दिलेल्या जांभळ्या स्केच पेननेच पसंतीक्रम लिहा. आपल्या पहिल्या पसंतीच्या उमेदवारासमोर १ लिहिणे आवश्यक आहे.
• मतपत्रिकेवर सही, नाव किंवा इतर कोणतीही खूण करू नका; अशी मतपत्रिका बाद होऊ शकते.
• निकाल २७ ऑक्टोबरच्या मोजणीनंतर विभागीय आयुक्त (निवडणूक निर्णय अधिकारी) जाहीर करतील.

हेही वाचा: विदर्भ पदवीधर-शिक्षक मतदान आज: जिल्हानिहाय मतदार, केंद्रे; पदवीधर-शिक्षक मतमोजणी २७ ऑक्टोबर: कोटा, पसंतीक्रम आणि ठिकाणे; विधान परिषद मतदान: पाच जागा, दारूबंदी आणि रजेचे नियम

माहिती स्रोत: साम टीव्ही (पक्षाचे पत्र); लोकमत; सरकारनामा; सकाळ; तरुण भारत; दैनिक प्रभात; पुढारी (कराळेंची प्रतिक्रिया); साम टीव्ही (कराळेंची पत्रकार परिषद); नवराष्ट्र; टीव्ही९ मराठी; ईटीव्ही भारत; टीव्ही९ मराठी (५ ऑक्टोबर, अर्ज भरण्याआधी)