जिओ आयपीओ: शेअरवाटप सोमवारी निश्चित होणार; केफिन, बीएसई आणि एनएसईवर स्थिती कशी तपासायची, पैसे केव्हा मोकळे होणार आणि लिस्टिंग कधी

रिलायन्स समूहातील जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या प्राथमिक समभाग विक्रीसाठी (आयपीओ) आज, शुक्रवार २३ ऑक्टोबर हा शेवटचा दिवस आहे. आरएचपीनुसार बोली आणि यूपीआय मँडेटची मंजुरी या दोन्हींसाठी संध्याकाळी ७ वाजेपर्यंत मुदत आहे. त्यानंतर कोणाला किती शेअर मिळणार, हे रजिस्ट्रार केफिन टेक्नॉलॉजीज आणि या इश्यूसाठी नियुक्त एक्स्चेंज असलेले एनएसई मिळून ठरवतील. आरएचपीतील संभाव्य वेळापत्रकानुसार हे वाटप सोमवार, २६ ऑक्टोबरला निश्चित होईल आणि शेअरची नोंदणी (लिस्टिंग) बुधवार, २८ ऑक्टोबरला होईल.

पुढचे पाच दिवस: तारीखवार

• शुक्रवार, २३ ऑक्टोबर: बोली आणि यूपीआय मँडेट संध्याकाळी ७ पर्यंत. शेवटच्या तासांत अर्जांची गर्दी झाल्यास काही बोली प्रणालीत चढू शकत नाहीत, म्हणून आरएचपीत दुपारी १२ पूर्वी अर्ज करण्याचा सल्ला दिला आहे.
• सोमवार, २६ ऑक्टोबर: शेअरवाटपाचा आधार (बेसिस ऑफ अलॉटमेंट) निश्चित. सेबीच्या वेळापत्रकानुसार एक्स्चेंजची मंजुरी त्या दिवशी रात्री ९ पूर्वी व्हायला हवी.
• मंगळवार, २७ ऑक्टोबर: शेअर न मिळालेल्यांची अडवलेली रक्कम मोकळी, शेअर मिळालेल्यांच्या खात्यातून तेवढी रक्कम वजा आणि त्यांच्या डिमॅट खात्यात शेअर जमा. वाटपाची जाहिरात कंपनी, लीड मॅनेजर्स आणि रजिस्ट्रारच्या संकेतस्थळावर रात्री ९ पूर्वी.
• बुधवार, २८ ऑक्टोबर: बीएसई आणि एनएसईवर व्यवहार सुरू.
• आरएचपीनुसार उघडण्याची व बंद होण्याची तारीख वगळता बाकी तारखा संभाव्य आहेत; त्यात बदल झाल्यास एक्स्चेंज आणि कंपनी तो जाहीर करतील.

आतापर्यंत किती मागणी? (एनएसई, गुरुवार २२ ऑक्टोबर, संध्याकाळी ६.५७)

• एकूण: ५.५७ पट; विक्रीसाठीच्या सुमारे १९.७५ कोटी शेअरसमोर सुमारे ११० कोटी शेअरसाठी बोली
• पात्र संस्थात्मक गुंतवणूकदार (क्यूआयबी): १३.२९ पट
• बिगर-संस्थात्मक गुंतवणूकदार (एनआयआय): ५.९७ पट; त्यात १० लाखांवरील अर्ज ६.७६ पट, तर २ ते १० लाखांचे अर्ज ४.३८ पट
• किरकोळ गुंतवणूकदार (२ लाखांपर्यंत): १.५४ पट; सुमारे ८.५० कोटी शेअरसमोर सुमारे १३.०९ कोटी शेअरसाठी बोली
• रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या भागधारकांचा कोटा: ४.०४ पट
• कर्मचाऱ्यांचा कोटा: २.१० पट

पहिल्या दिवसअखेर एकूण मागणी ३.१६ पट होती, असे बिझनेस स्टँडर्डने नोंदवले आहे. आजची, म्हणजे अंतिम आकडेवारी बोली बंद झाल्यानंतर एनएसईच्या इश्यू माहिती पानावर दिसेल. ही आकडेवारी किती शेअरसाठी बोली आली ते सांगते; किती लोकांनी अर्ज केले, ते यातून कळत नाही.

मागणी जास्त असल्यास वाटप कसे होते?

सेबीच्या आयसीडीआर नियमांनुसार आणि आरएचपीनुसार प्रत्येक गटात वाटपाची पद्धत वेगळी आहे. अंतिम इश्यू किंमत कंपनी आणि बुक रनिंग लीड मॅनेजर्स बोली बंद झाल्यावर किंमतपट्ट्यातच ठरवतात; त्या किमतीपेक्षा कमी दराच्या बोली वाटपासाठी गृहीत धरल्या जात नाहीत.

• किरकोळ गट: शेअर उपलब्ध असतील तोपर्यंत प्रत्येक पात्र अर्जदाराला किमान एक लॉट, म्हणजे १२ शेअर मिळतो. एनएसईवरील आकड्यांनुसार या गटात ८,५०,३७,३२७ शेअर आहेत, म्हणजे सुमारे ७०.८६ लाख लॉट.
• वैध किरकोळ अर्जदार यापेक्षा कमी असतील, तर सर्वांना एक लॉट मिळेल आणि उरलेले शेअर एकापेक्षा जास्त लॉट मागणाऱ्यांना त्यांच्या मागणीच्या प्रमाणात वाटले जातील.
• अर्जदार यापेक्षा जास्त असतील, तर एक लॉट कोणाला मिळणार हे संगणकीकृत सोडतीने (ड्रॉ ऑफ लॉट्स) ठरते. सोडत अर्जांमधून होते, त्यामुळे किरकोळ गटात जास्त लॉटसाठी अर्ज केल्याने पहिला लॉट मिळण्याची शक्यता वाढत नाही.
• बिगर-संस्थात्मक गट: प्रत्येक यशस्वी अर्जदाराला किमान अर्ज-आकाराइतके (२ लाख रुपयांहून थोडे अधिक) शेअर, उपलब्धतेनुसार; उरलेले प्रमाणात. या गटाचा एक-तृतीयांश भाग २ ते १० लाखांच्या अर्जांसाठी आणि दोन-तृतीयांश भाग १० लाखांवरील अर्जांसाठी आहे.
• रिलायन्स भागधारक आणि कर्मचारी कोटा: मागणीच्या प्रमाणात वाटप, किमान एका लॉटच्या अटीसह. कर्मचारी कोट्यात मागणी जास्त असल्याने प्रत्येक अर्ज २ लाख रुपयांपर्यंतच (सवलत वजा करून) गृहीत धरला जाईल.
• संस्थात्मक गट: प्रमाणात वाटप; या गटाचा ५ टक्के भाग म्युच्युअल फंडांसाठी राखीव.

शेअर मिळाले का? रजिस्ट्रार केफिनच्या संकेतस्थळावर तपासा

वाटप निश्चित झाल्यानंतर, म्हणजे सोमवारी रात्री किंवा मंगळवारी, स्थिती दिसू लागेल. आधी पॅन, अर्ज क्रमांक किंवा डिमॅट खात्याचा डीपी आयडी-क्लायंट आयडी यांपैकी एक जवळ ठेवा.

• ipostatus.kfintech.com हे केफिन टेक्नॉलॉजीजचे शेअरवाटप स्थितीचे पान उघडा.
• 'Select IPO' या यादीत जिओ प्लॅटफॉर्म्स लिमिटेड निवडा.
• तपासण्यासाठी एक पर्याय निवडा: अर्ज क्रमांक (Application No), डिमॅट खाते (DPID Client ID; त्यासाठी NSDL किंवा CDSL निवडा) किंवा पॅन.
• माहिती भरून 'Submit' करा. किती शेअरसाठी अर्ज केला आणि किती मिळाले, हे तिथे दिसेल.

बीएसईच्या संकेतस्थळावर

• bseindia.com/investors/appli_check.aspx हे बीएसईचे अर्ज स्थितीचे पान उघडा.
• 'Issue Type' मध्ये Equity निवडा आणि 'Issue Name' मध्ये जिओ प्लॅटफॉर्म्स निवडा.
• अर्ज क्रमांक किंवा पॅन भरा आणि 'Search' करा.

एनएसईच्या संकेतस्थळावर

• nseindia.com/invest/check-trades-bids-verify-ipo-bids हे 'Verify IPO Bid/Allotment Details' पान उघडा.
• 'Equity & SME IPO bid details' विभागात चिन्ह (सिम्बॉल) JPL निवडा.
• पॅन किंवा अर्ज क्रमांक भरा. एनएसईच्या मते रजिस्ट्रारकडून आलेली वाटपाची माहिती इथे दाखवली जाते आणि ही माहिती इश्यू बंद झाल्यानंतर १० दिवसांपर्यंत उपलब्ध असते.

पैसे आणि यूपीआय मँडेटचे काय होते?

• अर्ज करताना रक्कम खात्यातून कापली जात नाही, फक्त अडवून (ब्लॉक) ठेवली जाते. त्यामुळे 'रिफंड' म्हणजे प्रत्यक्षात ही अडवलेली रक्कम मोकळी होणे.
• शेअर मिळाले नाहीत तर पूर्ण रक्कम मोकळी होते आणि यूपीआय मँडेट संपते. मिळाले तर फक्त मिळालेल्या शेअरची रक्कम अंतिम इश्यू किमतीनुसार वजा होते आणि उरलेली मोकळी होते.
• सेबीच्या वेळापत्रकानुसार यूपीआय अर्जांची रक्कम मंगळवारी दुपारी ४ पूर्वी मोकळी व्हायला हवी, तर शेअर डिमॅट खात्यात त्याच दिवशी संध्याकाळी ६ पूर्वी जमा व्हायला हवेत.
• रक्कम मोकळी होण्यास बोली बंद झाल्यापासून दोन कामकाजाच्या दिवसांपेक्षा जास्त उशीर झाल्यास, आरएचपीनुसार उशीर करणाऱ्या मध्यस्थाने दररोज १०० रुपये किंवा वार्षिक १५ टक्के, यांपैकी जास्त असेल ती भरपाई द्यायची असते.
• वाटप, रक्कम किंवा शेअर जमा न होण्याबाबत तक्रार रजिस्ट्रारकडे करता येते: jioplatforms.ipo@kfintech.com, दूरध्वनी +९१ ४० ६७१६ २२२२ किंवा टोल-फ्री १८०० ३०९ ४००१.

लिस्टिंगच्या दिवशी काय घडते?

नव्या शेअरचा पहिला व्यवहार नेहमीच्या सकाळी ९.१५ वाजता सुरू होत नाही. एनएसईच्या परिपत्रकानुसार लिस्टिंगच्या दिवशी एक विशेष प्री-ओपन सत्र होते आणि त्यातून उघडण्याची किंमत ठरते. व्यवहाराची अधिकृत सूचना एक्स्चेंज मंगळवारी संध्याकाळी काढतील.

• सकाळी ९ ते ९.४५: खरेदी-विक्रीच्या ऑर्डर देणे, बदलणे किंवा रद्द करणे. ही खिडकी शेवटच्या दहा मिनिटांत, म्हणजे ३५ ते ४५ व्या मिनिटादरम्यान, यंत्रणेकडून कधीही अचानक बंद होते.
• सकाळी ९.४५ ते ९.५५: ऑर्डर जुळवल्या जातात आणि उघडण्याची किंमत निश्चित होते.
• सकाळी ९.५५ ते १०: नियमित बाजाराकडे जाण्याचा मधला वेळ.
• सकाळी १० पासून: इतर शेअरप्रमाणे नियमित व्यवहार.

महत्त्वाची सूचना

हा लेख माहितीसाठी आहे, गुंतवणुकीचा सल्ला नाही. मोठी मागणी असली तरी लिस्टिंगची किंमत इश्यू किमतीपेक्षा कमीही असू शकते, आणि शेअर बाजारातील गुंतवणुकीत मुद्दल गमावण्याचा धोका असतो. निर्णयापूर्वी आरएचपी वाचा किंवा सेबी-नोंदणीकृत सल्लागाराचा सल्ला घ्या.

माहिती स्रोत: एनएसई (जिओ प्लॅटफॉर्म्स इश्यू माहिती आणि गटवार बोली); सेबी (रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टस); केफिन टेक्नॉलॉजीज (शेअरवाटप स्थिती); बीएसई (अर्ज स्थिती); एनएसई (आयपीओ बोली/वाटप तपासणी); एनएसई परिपत्रक (लिस्टिंग दिवसाचे प्री-ओपन सत्र); बिझनेस स्टँडर्ड