दसऱ्यानंतरही सोने-चांदी उतरणीला: दोन आठवड्यांत २४ कॅरेट सोने १० ग्रॅममागे ₹६,७३६ नी स्वस्त, चांदी ₹२ लाखांखाली; जळगावच्या सराफ बाजारात मात्र उलाढाल घटल्याचा अंदाज

दसऱ्याच्या आधीपासून घसरणाऱ्या सोन्या-चांदीच्या दरांनी सणानंतरही उतरता कल कायम ठेवला आहे. इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशनच्या (आयबीजेए) गुरुवार, २२ ऑक्टोबरच्या सायंकाळच्या (PM) दरानुसार २४ कॅरेट सोने १० ग्रॅमला ₹१,४२,६९४, २२ कॅरेट ₹१,३०,७०८ आणि चांदी किलोला ₹१,९९,७७७ आहे. चांदीने ₹२ लाखांची पातळी सोडली आहे. ९ ऑक्टोबरच्या तुलनेत २४ कॅरेट सोने १० ग्रॅममागे ₹६,७३६ नी, तर चांदी किलोमागे ₹२१,३३२ नी स्वस्त झाली आहे. दर उतरले असले तरी सुवर्णनगरी जळगावमध्ये दसऱ्याची खरेदी नेहमीपेक्षा कमी झाल्याचा अंदाज सराफ व्यवसायातून व्यक्त होत आहे.

आयबीजेएचे ताजे दर (प्रति १० ग्रॅम, जीएसटीशिवाय)

• गुरुवार, २२ ऑक्टोबर (सायंकाळ, PM): २४ कॅरेट (९९९) ₹१,४२,६९४; २२ कॅरेट (९१६) ₹१,३०,७०८; चांदी (९९९) ₹१,९९,७७७ प्रति किलो
• गुरुवार, २२ ऑक्टोबर (सकाळ, AM): २४ कॅरेट ₹१,४३,१५२; २२ कॅरेट ₹१,३१,१२७; चांदी ₹२,००,७४८ प्रति किलो
• बुधवार, २१ ऑक्टोबर (PM): २४ कॅरेट ₹१,४४,१०५; २२ कॅरेट ₹१,३२,०००; चांदी ₹२,०६,७८३ प्रति किलो
• सोमवार, १९ ऑक्टोबर (दसऱ्याआधीचा शेवटचा दर, PM): २४ कॅरेट ₹१,४५,९४४; २२ कॅरेट ₹१,३३,६८५; चांदी ₹२,०८,७५० प्रति किलो
• शुक्रवार, ९ ऑक्टोबर (PM): २४ कॅरेट ₹१,४९,४३०; २२ कॅरेट ₹१,३६,८७८; चांदी ₹२,२१,१०९ प्रति किलो

आयबीजेए दररोज दोनदा, सकाळी (AM) आणि सायंकाळी (PM), दर जाहीर करते. सार्वभौम सुवर्ण रोखे आणि सोनेतारण कर्जासाठी हेच दर संदर्भ म्हणून वापरले जातात. या दरांत ३ टक्के जीएसटी आणि घडणावळ धरलेली नसते. मंगळवार, २० ऑक्टोबरला दसऱ्याच्या दिवशी आयबीजेएचे दर प्रसिद्ध झाले नव्हते.

किती घट झाली?

• एका दिवसात (२१ ते २२ ऑक्टोबर, PM): २४ कॅरेट ₹१,४११, २२ कॅरेट ₹१,२९२ आणि चांदी किलोमागे ₹७,००६ नी कमी
• दसऱ्याआधीच्या दरापासून (१९ ते २२ ऑक्टोबर, PM): २४ कॅरेट ₹३,२५०, २२ कॅरेट ₹२,९७७ आणि चांदी किलोमागे ₹८,९७३ नी कमी
• सुमारे दोन आठवड्यांत (९ ते २२ ऑक्टोबर, PM): २४ कॅरेट ₹६,७३६ (सुमारे ४.५ टक्के), २२ कॅरेट ₹६,१७० आणि चांदी किलोमागे ₹२१,३३२ (सुमारे ९.६ टक्के) नी कमी

वेगवेगळ्या माध्यमांत घसरणीचे आकडे वेगळे दिसतात. कोणी एका दिवसाची तुलना करते, कोणी आठवड्याची; काही आकडे जीएसटीसह तर काही जीएसटीशिवाय असतात. उदाहरणार्थ, जळगावात आठवडाभरात सोने सुमारे ₹४,५०० आणि चांदी सुमारे ₹१०,००० नी उतरल्याचे न्यूज१८ लोकमत आणि ईटीव्ही भारतने दसऱ्याच्या दिवशी सांगितले. त्यामुळे तुलना करताना तारीख आणि दराचा आधार पाहणे गरजेचे आहे.

जळगाव: दर उतरले, पण उलाढाल घटल्याचा अंदाज

दसऱ्याला जळगावच्या सराफ बाजारात साधारण ₹१० ते १२ कोटींची उलाढाल होते. यंदा ती सुमारे १५ टक्क्यांनी कमी राहिल्याचा अंदाज सुवर्ण व्यवसायातील जाणकारांनी व्यक्त केल्याचे वृत्त साम टीव्ही आणि सकाळने २१ ऑक्टोबरला दिले. जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थिती, खरिपाचे घटलेले उत्पादन आणि एकूणच चढे दर यामुळे ग्रामीण ग्राहक कमी आले आणि अनेकांनी खरेदी पुढे ढकलली, असे या वृत्तात म्हटले आहे. याच वृत्तानुसार मंगळवारी जळगावात २४ कॅरेट सोन्याचा जीएसटीसह दर १० ग्रॅमला ₹१,५०,३०८ पर्यंत, तर चांदीचा जीएसटीसह दर किलोला ₹२,१६,३०० पर्यंत खाली आला.

दसऱ्याच्या दिवशीचे चित्र मात्र वेगळे होते. सकाळ, न्यूज१८ लोकमत आणि ईटीव्ही भारतने सकाळपासूनच दुकानांत गर्दी असल्याचे वृत्त दिले होते; दिवसभरात कोट्यवधींची उलाढाल झाल्याचा अंदाज सराफांनी सकाळकडे व्यक्त केला होता. जळगावातील सुवर्ण व्यावसायिक आकाश भंगाळे यांनी ईटीव्ही भारतला सोन्याचा जीएसटीसह दर सुमारे ₹१.५१ लाख असल्याचे सांगितले. सकाळच्या वृत्तानुसार ग्राहकांचा कल सोन्याची आपट्याची पाने, हार, मणी, झुमके आणि गुंतवणुकीसाठी सोन्याची लहान बिस्किटे (चिप) यांच्याकडे होता. गेल्या वर्षी दसऱ्याला सोने सुमारे ₹१.२० लाख होते, यंदा ते ₹१.४५ लाखांच्या आसपास असल्याचेही या वृत्तात नमूद आहे.

मुंबई, पुण्यात काय स्थिती?

न्यूज१८ लोकमतने २१ ऑक्टोबरच्या सकाळी मुंबई आणि पुण्यात २४ कॅरेट सोने १० ग्रॅमला ₹१,४६,०७० आणि २२ कॅरेट ₹१,३३,८९० असल्याचे वृत्त दिले. पुण्यातील रांका ज्वेलर्सचे मालक आणि ज्वेलर्स असोसिएशनचे अध्यक्ष फत्तेचंद रांका यांनी ईटीव्ही भारतला सांगितले की दसऱ्याला २४ कॅरेटचा तोळ्याचा दर ₹७०० नी कमी होऊन ₹१,४५,३०० झाला आणि खरेदीला चांगला प्रतिसाद होता. मात्र दुष्काळाचा फटका दिवाळीच्या खरेदीत व्यापाऱ्यांना जाणवू शकतो, असे मतही त्यांनी व्यक्त केले.

शहरांमधील दर आणि आयबीजेएचे दर यांत फरक असतो, कारण वेळ, स्थानिक बाजार आणि कर यानुसार भाव बदलतो. प्रत्यक्ष दुकानात ३ टक्के जीएसटी आणि घडणावळ वेगळी लागते; घडणावळ दुकान आणि दागिन्याच्या प्रकारानुसार बदलते.

धनत्रयोदशीला खरेदी करणार असाल तर

• यंदा धनत्रयोदशी शुक्रवार, ६ नोव्हेंबरला आणि लक्ष्मीपूजन रविवार, ८ नोव्हेंबरला आहे.
• हॉलमार्क तपासा: दागिन्यावर बीआयएसचा लोगो, शुद्धता (उदा. 22K916) आणि सहा अक्षरी-अंकी एचयूआयडी असे तीन ठसे हवेत. १ एप्रिल २०२३ पासून एचयूआयडीशिवाय हॉलमार्क दागिना विकता येत नाही.
• बीआयएस केअर ॲपमधील ‘Verify HUID’ मध्ये क्रमांक टाकून दागिन्याचा प्रकार, शुद्धता आणि हॉलमार्क करणारे केंद्र जुळते का ते पाहा.
• पक्के बिल घ्या: त्यात वजन, शुद्धता, त्या दिवसाचा दर, घडणावळ आणि जीएसटी वेगवेगळे दाखवलेले असावेत.
• दोन-तीन दुकानांत घडणावळ विचारून तुलना करा; एकूण किंमत केवळ सोन्याच्या दरावर ठरत नाही.
• हॉलमार्क असलेला दागिना सांगितलेल्यापेक्षा कमी शुद्धतेचा निघाल्यास, बीआयएस नियमांनुसार फरकाच्या दुप्पट रक्कम आणि तपासणी शुल्क भरपाई म्हणून मिळण्याची तरतूद आहे.
• दर दिवसातून दोनदा बदलतात; खरेदीच्या दिवशी आयबीजेएचा ताजा दर पाहून दुकानातील दराशी तुलना करा.

ही बातमी केवळ माहितीसाठी आहे; दरांचा अंदाज किंवा गुंतवणुकीचा सल्ला नाही.

माहिती स्रोत: आयबीजेए दैनिक दर, २२ ऑक्टोबर २०२६ (ibjarates.com); साम टीव्ही: जळगावचा दसरा निरस, २१ ऑक्टोबर २०२६; सकाळ: जळगाव सुवर्ण बाजार, २० ऑक्टोबर २०२६; न्यूज१८ लोकमत: जळगाव सराफ बाजार, २० ऑक्टोबर २०२६; न्यूज१८ लोकमत: शहरनिहाय दर, २१ ऑक्टोबर २०२६; ईटीव्ही भारत: जळगाव आणि पुणे, २० ऑक्टोबर २०२६; पीआयबी: एचयूआयडी अनिवार्य, ४ मार्च २०२३; पीआयबी: धनत्रयोदशीला हॉलमार्क तपासा, २८ ऑक्टोबर २०२४